ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा धार्मिक धरोहर वसन्तपुर दरबार क्षेत्रबाट यस वर्षको इन्द्रजात्रा हर्षोल्लासका साथ सुरु भएको छ। भाद्र शुक्ल द्वादशीको शुभ सायतमा हनुमानढोका परिसरमा धार्मिक विधिपूर्वक इन्द्रध्वजासहितको लिङ्गो ठड्याई इन्द्रध्वजोत्थान गरेसँगै काठमाडौँ उपत्यका आठ दिवसीय जात्राको सांस्कृतिक उत्सवमा लीन बनेको छ।
लिङ्गोको फेदमा तान्त्रिक विधिबाट भैरवको पूजा-अर्चना गरी सुरु गरिएको यो पर्व आगामी आठ दिनसम्म विभिन्न धार्मिक, सांस्कृतिक र जात्राजन्य गतिविधिहरूका साथ मनाइनेछ। जात्राका क्रममा प्राचीन गल्ली तथा चोकहरूमा भक्कु नाच, महाकाली नाच, लाखेनाच, दशावतार प्रदर्शन र देवराज इन्द्रको वाहन ऐरावत हात्तीको प्रतीक मानिने पुलुकिसी नाचको भव्य प्रदर्शन सुरु भइसकेको छ।
इन्द्रजात्राको मुख्य आकर्षणका रूपमा हनुमानढोकास्थित ऐतिहासिक गद्दी बैठकबाट राष्ट्रप्रमुख (राष्ट्रपति) ले जीवित देवीका रूपमा पूजिने श्रीकुमारी, श्रीगणेश र श्रीभैरवको रथयात्रा अवलोकन गर्ने सुदीर्घ परम्परा रहेको छ। रथयात्राका क्रममा श्रीकुमारी, श्रीगणेश र श्रीभैरवलाई सुसज्जित रथमा विराजमान गराई नगर परिक्रमा गराइन्छ।
पौराणिक एवं ऐतिहासिक मान्यताअनुसार इन्द्रजात्रालाई शत्रुमाथि विजय प्राप्त गरेपछिको उल्लास मनाउने विजयोत्सवका रूपमा लिइन्छ। इन्द्रध्वजको पूजा-आराधना गरी शक्ति प्राप्त गर्ने र त्यसको सार्वजनिक प्रदर्शन गर्ने प्राचीन परम्परासँग यो पर्व अनगिन्ती लोकविश्वास र सांस्कृतिक मान्यताले जोडिएको छ।
भाद्र शुक्ल द्वादशीका दिन ठड्याइएको लिङ्गोलाई आठौँ दिन अर्थात् आश्विन कृष्ण चतुर्थीका दिन धार्मिक विधिपूर्वक ढलाएर (इन्द्रध्वज पातन गरी) पर्वको औपचारिक समापन गरिनेछ। विशेष गरी नेवार समुदायको मौलिक चाडका रूपमा परिचित यो इन्द्रजात्रा काठमाडौँ उपत्यकाका अतिरिक्त धुलिखेल, दोलखा लगायतका ऐतिहासिक क्षेत्रहरूमा पनि आफ्नै सांस्कृतिक निष्ठाका साथ धूमधामपूर्वक मनाइँदै छ।
